Eksperci: Polki wciąż nieświadome korzyści z cytologii

Powołali się przy tym na fakt, że w 2011 r. z bezpłatnych badań skorzystało zaledwie 24,4 proc. uprawnionych kobiet w przedziale wiekowym 25-59 lat. - Aby program przyniósł efekty w postaci spadku śmiertelności z powodu raka szyjki macicy, na badania powinno się zgłaszać 75-80 proc. kobiet - ocenił dr Jerzy Giermek, dyrektor Centralnego Ośrodka Koordynującego Programy Wczesnego Wykrywania Raka Piersi oraz Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy.

Przypomniał też, że dzięki cytologii można wykryć zmiany nowotworowe w stadium przedinwazyjnym, w którym wyleczalność jest zbliżona do 100 proc.

W ocenie dr Philipa Daviesa, dyrektora Europejskiego Stowarzyszenia Raka Szyjki Macicy (ECCA), polski program populacyjnych badań cytologicznych jest zorganizowany zgodnie z wytycznymi europejskimi. Zapewnia kobietom równy i sprawiedliwy dostęp do cytologii. Jedynym problemem jest obecnie zachęcenie Polek do uczestnictwa w nim.

Według Jerzego Giermka niektóre badania socjologiczne wskazują, że cytologię regularnie wykonuje około 60 proc. Polek. - Są to jednak liczby zawyżone, bo część kobiet wstydzi się prawdopodobnie przyznać, że nie chodzi na cytologię - stwierdził onkolog. Podkreślił, że niektóre pacjentki robią cytologię prywatnie, ale gdyby odsetek ten był faktycznie bliski 60 proc., lekarze nie wykrywaliby tak wielu przypadków raka szyjki w stadiach zaawansowanych.

Z danych, które przytoczył specjalista wynika, że w Polsce wskaźnik zachorowalności i śmiertelności z powodu tego nowotworu jest jednym z najwyższych w Europie. Wynosi on 7 na 100 tys. kobiet, podczas gdy np. w krajach skandynawskich - mniej niż 2 na 100 tys. pań.

Jak przypomniała dr Małgorzata Rekosz, ginekolog z Centrum Onkologii w Warszawie, za rozwój raka szyjki macicy odpowiada przewlekła infekcja onkogennymi typami ludzkiego wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Zakażenie HPV jest najczęstszą infekcją przenoszoną drogą płciową. W większości przypadków organizm człowieka sam ją eliminuje w okresie od 9. do 24. miesięcy, ale czasem przybiera ona charakter przewlekły i wtedy po kilkunastu latach (czasem po kilku), może doprowadzić do rozwoju raka szyjki macicy.

Obecnie cytologia przesiewowa raz na trzy lata finansowana jest przez Ministerstwo Zdrowia kobietom w wieku 25-59 lat. Według dr Rekosz, gdyby uprawnione regularnie korzystały z badań, możliwe byłoby wyeliminowanie aż 92 proc. przypadków inwazyjnego raka szyjki macicy. Finansowanie tego badania raz na rok poprawiłoby ten odsetek o 1,5 proc., ale nie byłoby opłacalne dla budżetu państwa.