Ocena:
oceń

rozmiar czcionki

|

|

poleć

|

drukuj

|

forum

|

2016-03-01 08:45:00

Nużeniec a Zespół Suchego Oka

Z każdym rokiem zwiększa się liczba ludzi cierpiących na Zespół Suchego Oka (ZSO). Z przeprowadzonych na świecie badań naukowych wynika, że może to być od 5,5% do 57,1% populacji. Potwierdzają to rozmowy z moimi kolegami okulistami – to jedne z najczęściej zgłaszanych dolegliwości podczas wizyt.  

Jakie to dolegliwości? Uczucie piasku pod powiekami, ciała obcego w oku, kłucia i przeszkadzania, przejściowe zamglenie widzenia, obecność śluzu lub wydzieliny w oczach, dalej zaczerwienienie oczu, brzegów powiek, ich swędzenie a także światłowstręt, czyli nadwrażliwość na światło nie tylko słoneczne nawet sztuczne, zbyt częste mruganie. Typowym, ale wywołującym często zaskoczenie pacjentów objawem, jest nadmierne łzawienie. Skąd się bierze? Jest to mechanizm wyrównawczy-odpowiedź naszego organizmu na zagrożenie, jakim jest wysychające oko. Gruczoł łzowy otrzymuje sygnał poprzez układ nerwowy o odwodnionych komórkach powierzchni oka i „wylewa” swoją zawartość na powierzchnię oka w sposób niekontrolowany. To ostatnia deska ratunku. W podobnym mechanizmie działają sztuczne łzy- leki do nawilżania: nie leczą- ratują, niestety tylko do pewnego czasu. Zespół Suchego Oka jest oznaką braku równowagi Systemu Powierzchni Oka (Ocular Surface System).System ten kontrolowany jest poprzez układ endokrynologiczny, immunologiczny, naczyniowy i neurologiczny. W przypadku pojawienia się dolegliwości należy zgłosić się do okulisty celem diagnostyki : który z mechanizmów ochrony zawiódł? Naszą gałkę oczną chroni film łzowy składający się z trzech warstw: mucynowej , wodnej oraz warstwy zewnętrznej, lipidowej wytwarzanej przez znajdujące się w powiekach Gruczoły Meiboma. W zależności od tego, która z warstw filmu łzowego ulega uszkodzeniu wyróżniamy ZSO spowodowany nieprawidłową warstwą wodną (Zespół SJOGRENA i inne choroby autoimmunologiczne) oraz ZSO spowodowany nieprawidłową warstwą lipidową, czyli dysfunkcją Gruczołów Meiboma. Badania wykazały, że nawet 90% przypadków ZSO jest związane z tą właśnie przyczyną. Czynników wpływających na prawidłową funkcję Gruczołów Meiboma jest wiele. Są to czynniki wewnętrzne jak i zewnętrzne. Do tych ostatnich z całą pewnością należy Nużeniec. Jest on wykrywany u 60-70 % osób z Dysfunkcją Gruczołów Meiboma. W mojej ocenie może to być więcej. Od ponad 6 lat zajmuję się tematyką Dysfunkcji Gruczołów Meiboma i roli Nużeńca w Zespole Suchego Oka. To prawie 3000 pacjentów i oceniam, że Nużeniec występował u około 90% z nich. Badanie w kierunku Nużeńca wykonuję poprzez pobranie niewielkiej ilości wyselekcjonowanych rzęs i ocenę w mikroskopie. Badanie takie powinno się wykonywać u pacjentów, którzy przez okres przynajmniej kilku dni nie wykonywali zabiegów czyszczenia brzegów powiek. U człowieka występują dwa rodzaje Nużeńca (łac. Demodex): Nużeniec ludzki (Demodex Folliculorum) oraz Nużeniec krótki (Demodex brevis). Nużeniec jest roztoczem, które zasiedliło powierzchnię ludzkiego organizmu i o ile jego rola chorobotwórcza na skórze jest jeszcze kontrowersyjna o tyle na brzegach powiek znacznie mniej. Nużeniec przenosi się pomiędzy ludźmi w sposób bezpośredni poprzez kontakt, ale i również poprzez jaja znajdujące się w kurzu. To gatunki typowe tylko i wyłącznie dla człowieka. Nie można zarazić się zwierzęcymi Nużeńcami. To niewielkie organizmy mające do 0,3 mm długości, których nie można zobaczyć gołym okiem i są zbyt małe, aby można czuć jak poruszają się po naszym ciele. Wędrują tylko samce w poszukiwaniu samicy, w porze nocnej, nawet do 16 mm na godzinę! Odżywiają się wydzieliną lipidową produkowaną przez gruczoły łojowe i komórki naskórka. Na brzegach powiek Nużeniec znalazł doskonałe warunki do życia i rozmnażania a dokładnie w Gruczołach Meiboma. Gruczoły te znajdują się wewnątrz powiek, biegną prostopadle do brzegów powiek i jest ich 20-30 w każdej powiece. Ich ujście znajduję się pomiędzy linią rzęs a brzegiem przylegającym do powierzchni gałki. To w nich samica składa jaja. Z jaj lęgną się larwy pierwszorzędowe i wędrują do ujścia gruczołów na brzeg powieki. U nasady rzęs larwy pierwszorzędowe linieją – przeobrażają się w larwy drugorzędowe. Te ponownie dojrzewają i ostatecznie przeobrażają się w postać dojrzałą. Cykl od jaja do osobnika dojrzałego trwa od 2-4 tyg. Nużeniec namnaża się na brzegach powiek przez wiele miesięcy a nawet przez wiele lat zanim doprowadzi do dysfunkcji gruczołów Meiboma. Dysfunkcja Gruczołów Meiboma doprowadza do braku warstwy lipidowej filmu łzowego i nadmiernego odparowywania wody. Powstaje Zespół Suchego Oka, który ma dalsze konsekwencje. Nadmierna utrata wody doprowadza do obumierania komórek i powstania przewlekłego procesu zapalnego dotyczącego nie tylko brzegów powiek, ale i spojówek, a potem całej powierzchni oka. Niestety to nie koniec. Przewlekły proces zapalny wywołuje przemiany metaboliczne, strukturalne, których rezultatem jest proces degradacji tkanek i ich bliznowacenie. Zarastają ujścia gruczołów na stałe. Niedrożne Gruczoły Meiboma ulegają trwałemu zanikowi. Jeśli proces trwa zbyt długo i liczba zniszczonych gruczołów jest zbyt duża proces wyleczenia, czyli odtworzenia systemu równowagi nie jest już możliwy. W takiej sytuacji dolegliwości mogą pozostać do końca życia. Nieleczony w sposób właściwy Zespół Suchego Oka może mieć poważne i nieodwracalne skutki. Nużeniec powinien być jednym z pierwszych elementów diagnostyki w Zespole Suchego Oka prowadzonym przez okulistę. Proces leczenia jest długotrwały albowiem pamiętajmy, że celem leczenia jest przywrócenie równowagi na powierzchni oka, która była systematycznie niszczona przez wiele lat. Wyleczenie Nużeńca to pierwszy etap, lecz tylko przywrócenie Gruczołom Meiboma ich funkcji i odtworzenie zewnętrznej warstwy lipidowej, może doprowadzić do trwałego wyleczenia.  

poleć znajomemu drukuj skomentuj rss
Oceń artykuł:

Autor

Poczytaj również